GKB bestaat 20 jaar. Van anonieme kredietverstrekker naar schuldhulpverlener met belangrijke maatschappelijke rol.

dinsdag 23 november 2010

De Gemeenschappelijke Kredietbank Drenthe (GKB) viert dit jaar haar 20-jarig jubileum. Opgericht in 1990 met zes medewerkers die voornamelijk kleine kredieten verstrekten, thans een sociale bank met 130 medewerkers en een uitgebreid dienstenaanbod waaronder schuldhulpverlening, inkomensbeheer, sociale kredietverlening en schuldpreventie.

Geschiedenis
Vanaf de jaren dertig werd er landelijk gewerkt aan de opbouw van het sociaal volkskrediet. Op diverse plaatsen in het land, en zo ook in de gemeenten Assen, Hoogeveen en Meppel, ontstonden gemeentelijke volkskredietbanken. Om kosten te besparen, continuïteit te waarborgen en kwetsbaarheid tegen te gaan besloten de drie gemeenten in 1990 te gaan samenwerken. En dus werd de Gemeenschappelijke Kredietbank (GKB) in 1990 opgericht als gemeenschappelijke regeling van de gemeenten Assen, Hoogeveen en Meppel.

Van zes naar 130 medewerkers
In 1990 was de GKB, als onderdeel van de afdeling Financiën, gevestigd in het voormalige gemeentehuis van de gemeente Assen. De GKB bestond uit slechts zes medewerkers met een werkgebied van de drie samenwerkende en een aantal omliggende gemeenten. Inmiddels heeft de GKB 130 medewerkers en een werkgebied van 23 gemeenten, verspreid over de vier provincies Drenthe, Groningen, Overijssel en Flevoland.

Van kredietverstrekker naar schuldhulpverlener
Waar de GKB in haar beginjaren voornamelijk kleine kredieten verstrekte voor bijvoorbeeld een kapotte wasmachine of een trouwerij, is zij anno 2010 uitgegroeid tot een sociale bank met een uitgebreid palet aan diensten waaronder schuldhulpverlening, inkomensbeheer, sociale kredietverlening en schuldpreventie.

Sociale kredietverlening vormt zelfs nog maar een klein onderdeel van het totale dienstenaanbod. Volgens Jan Tingen, directeur van de GKB, is dit met name te wijten aan de veranderde houding ten opzichte van lenen. ‘In de jaren zestig raakte de burger zijn vrees om te lenen kwijt. Waar men voorheen nog het adagium ‘eerst sparen, dan kopen’ hanteerde, zien we dat het tegenwoordig al heel normaal is om meteen te kopen en pas achteraf te betalen. Men wil meteen kunnen consumeren. Commerciële kredietverstrekkers speelden (en spelen) daar handig op in. Lenen werd makkelijker. Zo kregen steeds meer Nederlanders met schulden te maken, waardoor er een natuurlijke verschuiving in ons dienstenaanbod is ontstaan van kredietverlening naar schuldhulpverlening.’

Van kleine en simpele schuld naar grote en complexe schulden
Het gemakkelijker kunnen lenen heeft er ook voor gezorgd dat het profiel van de gemiddelde klant van de GKB in de afgelopen twintig jaar sterk is veranderd. Volgens Tingen zijn schulden groter en complexer geworden. ‘Twintig jaar geleden had de klant in verhouding een aanzienlijk kleinere schuld bij vaak maar één schuldeiser. Nu zien we de oorspronkelijke schuldbedragen bijna vertienvoudigd en verspreid over soms wel veertig schuldeisers.’ Volgens Tingen speelt internet daarbij een grote rol. ‘Op dit moment is er bijna niets wat je niet kunt kopen via internet, mensen worden zo blootgesteld aan allerlei verleidingen, twintig jaar geleden was dat totaal anders.’

Preventie steeds belangrijker
Door de blootstelling aan tal van verleidingen is preventie van schulden steeds belangrijker geworden. Volgens Tingen is preventie de toekomst. ‘Waar onze dienstverlening voorheen slechts van curatieve aard was, is preventie de laatste jaren een steeds grotere rol gaan spelen in ons dienstenaanbod. Dus niet het alleen het oplossen van schulden, maar juist ook het voorkomen van schulden.’ Ook in de gemeente Hoogeveen zijn ze nog maar recent gestart met preventie. Volgens Klaas Smid, wethouder gemeente Hoogeveen en voorzitter bestuur GKB, zou preventie een zwaarder accent moeten krijgen. ‘Het is niet genoeg om alleen maar te bemiddelen als de problemen al zijn ontstaan. Door alle verleidingen is preventie zelfs noodzaak. Wij vinden het in de gemeente Hoogeveen bijvoorbeeld erg belangrijk dat kinderen al jong vertrouwd worden gemaakt met het beheren van geld. Want met name in het voortgezet onderwijs zie je dat de jeugd al heel makkelijk schulden maakt of in de verleiding komt ze te maken. Voor de GKB zie ik hier nog een belangrijke taak weggelegd om meer bewustwording te creëren.’

Don Quichot-missie?
Ervoor zorgen dat niemand meer in de schulden raakt is de ultieme doelstelling van preventie. Volgens Tingen is dit feitelijk ook de missie van de GKB. ‘Het lijkt wel een beetje op een Don Quichot-missie, toch is het de essentie van ons werk.’

Maatschappelijke rol
Op dit moment vervult de GKB een belangrijke maatschappelijke rol. Volgens Tingen is de GKB niet meer weg te denken van veel verschillende beleidsterreinen. ‘Waar je een schuldenaar voorheen bijvoorbeeld enkel hielp met als doel te voorkomen dat deze ontruimd zou worden, wordt schuldhulpverlening vandaag de dag ook ingezet om mensen bijvoorbeeld uit een sociaal isolement te halen of op weg te helpen naar een baan. We werken dus niet alleen meer vanuit klantbelang, maar vanuit een veel breder algemeen maatschappelijk belang.’
Smid bevestigt dit: ‘Het hebben van schulden kan heel belemmerend werken om volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving, schuldhulpverlening vormt daarom een belangrijk onderdeel van ons sociaal beleid. En de GKB vormt hierin een betrouwbare, neutrale partner.

De GKB over nog eens twintig jaar
Hoewel Tingen trots is op zijn huidige organisatie, ziet hij in dat verdere modernisering noodzakelijk is. ‘Er zal meer gebruik gemaakt moeten gaan worden van de moderne middelen die internet ons biedt: zo zou het bijvoorbeeld mogelijk moeten zijn een klant digitaal te spreken en te zien.’

Volgens Tingen is het te optimistisch te denken dat de GKB over twintig jaar niet meer nodig is. ‘Er zullen altijd transacties vast blijven lopen en er zal daarom altijd een organisatie moeten zijn die hierin bemiddelt: neutraal en onpartijdig. Een organisatie die ervoor zorgt dat de belangen weer in evenwicht komen.’ Misschien niet met 130 medewerkers, maar slechts met tien. Maar misschien ook wel met het dubbele aantal mensen.’

Jan Tingen (directeur GKB) en Klaas Smid (voorzitter bestuur GKB en wethouder gemeente Hoogeveen) zijn geïnterviewd
over 20 jaar GKB.

Bekijk hier het interview.

Naar het nieuwsarchief

Zoek op de website

Sitemap Cookiebeleid © 2017 Gemeentelijke Kredietbank

webdevelopment by iWink, powered by Kirra